زندگی دغدغه‌های انسانی

نوشته‌ها

تقدم و تاخر خواسته ها

داستان فیلم سرخپوست تلاش یک زن مددکار زندان برای جلوگیری از اعدام ظالمانه یک زندانی به نام احمد سرخپوست، و تلاش رییس زندان، سرگرد، در انجام وظیفه اش برای دستگیری این زندانی فراری و اعمال قانون یعنی اعدام او است. داستان در واقع بیان اولویت داشتن خواسته های اخلاقی نسبت به سایر خواسته ها در نفس زن مددکار از یک طرف و تقدم سایر خواسته ها بر خواسته های اخلاقی در نفس سرگرد از طرف دیگر است. در نفس زن مددکار خواسته اخلاقی نجات جان یک زندانی بی گناه مقدم بر سایر خواسته هایش است. با دقیق شدن در کنش زن مددکار می بینیم که او بدلیل شغلش از داستان احمد و اینکه در حقش ظلم و بی عدالتی شده، آگاه شده است. این آگاهی او را در موقعیتی قرار می دهد که بتواند آنچه را فکر می کند اخلاقی و درست است انجام دهد. به عبارت بهتر زن مددکار یک انسان اخلاق مدار یا دارای وجدان (اخلاقی) بیدار است. اما فهم واقعی و درست از بی گناهی سرخپوست نیز باعث شده تا او(نه فرد دیگری) برای جلوگیری از اعدام سرخپوست تلاش کند. آنچه تلاش مددکار را شایسته تحسین می کند این است که در نفس و روان او، برخلاف سرگرد، این خواسته نجات جان یک زندانی بیگناه بر سایر خواسته ها یا امیال او مثل ارتقای پست و مقام، حفظ شغل و داشتن درآمد اولویت دارد. این خواسته ی(اخلاقی) به اندازه ای در نفس او قوی است که نه تنها خواسته های دیگر او را به عقب رانده، بلکه حتی احساس ترس از ارسال به دادسرا توسط سرگردد هم نمی تواند او را از پیگیری این خواسته اش باز دارد. در حالیکه در نفس سرگرد اولویت با خواسته هایی غیر از خواسته اخلاقی جلوگیری از ظلم در حق یک زندانی است. خواسته های چون حفظ شغل، ارتقای مقام، یا ترس از دست دادن شغل و مقام، خواسته های اخلاقی را در نفس اش به عقب رانده اند. سرگرد حتی پس از آگاهی بیشتر از بیگناهی سرخپوست، با حضور مرد شاهد در زندان و صحبت با او، همچنان برای دستگیری سرخپوست تلاش می کند. با این وجود از اینکه سرگرد به عنوان یک فرد وظیفه شناس در انجام شغل اش طبق قانون عمل می کند، او را تحسین می کنیم؛ هر چند محرک او نه خواسته های اخلاقی بلکه خواسته هایی دیگر می باشد. با نگاه اخلاقی به رفتار زن مددکار و رییس زندان، تحسین ما به رفتار مددکار تعلق می گیرد؛ چونکه یک خواسته اخلاق(تلاش برای نجات یک فرد بی گناه) در نفس او بر سایر خواسته هایش ارجحیت دارد. در مقابل، نقد و ملامت ما متوجه رفتار سرگرد می گردد. 

← بازگشت به فهرست نوشته‌ها